 |
 |
 |
||
 |
 |
 |
|
|
 |
|
|||
 |
|
|||
 |
|
|||
 |
|
|||
 |
|
|||
 |
|
|||
 |
 |
 |
|||||||||||
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
||
 |
 |
 |
 |
 |
|||||||||
|
|
|
|
Beasainen historiari begirada luzatzerakoan bi tarte bereiz ditzakegu; lehenengoa Erdi Arotik datorkigu eta Beasain Gipuzkoako Etxe handian txertatu zuen; bigarrena XIX. mendean abiatu zen, industria modernoa iristeak bi alde historiko hauek banatzen dituelarik. Hortaz, XXI. mendearen hastapenetan hain bizia azaltzen zaigun gure hiriak bizimodu oso bestelakoa izan du orain dela gutxi arte. Beasaingo gunean bizi ziren pertsonek erabateko nortasuna eta antolatzeko beharra XVI. mendearen bukaeran erdietsi zuten. Orduan, Ahaide Nagusiei aurre egitea kezka nagusia zutela esan dezakegu, Gatazka horretan une hartan jaiotzen ari zen Gipuzkoari lotzea aukeratu zutelarik. Hau dela eta, 1399. urtean Ordiziako babespean sartu eta elkarlanean aritzea erabaki zuten, Ahaide Nagusien Erdi Aroko gizarte-ereduari, adibidez Igartzako Jaun-Andereek islatzen zutenari, bizkarra emanez. Dena den, Ordizia bezalako hiribildu ahaltsuek ere, batez ere hiribildu honetan agintzen zuten udalbatzek, ez zuten bermatzen inguruko herrixken askatasuna. Horregatik, 1615. urtean inguruko gainontzeko herriekin batera, Ordiziatik banandu eta hiribildua sortzea deliberatu zuen Beasaingo jendeak. Hemendik aurrera, Beasaindarrek antolaketa propioa garatzen dute, Gipuzkoako beste edozein hiribilduren gisara: alkate-epailea aukeratzeko parada; hala Lurraldeko Batzarretan ordezkaria izateko eskubidea nola gastu amonkomunak ordaintzeko beharra, eta abar. Batzarretako gastuak murritzeko asmoz, Beasainek bera bezalako herrien elkarlana bilatzen zuen, Zaldibia-Arama, Ataun-Zaldibia, edota Ataun-Idiazabalekin hainbat Elkargo sortuz. Era berean, mendien hustiaketaren inguruan partzuergoak sortzea guztiz arrunta zen. Astigarreta eta Gudugarretarekin osatutakoak, esate baterako, 1811. urtera arte iraun zuen. Esan bezala, XIX. mendeko 80. hamarkadatik, industria modernoak Beasain zahar hau eraldatu zuen. Beasainen kokatu ziren Gipuzkoako lehendabiziko Labe Garaiak, baita ere Euskal Herriko lehendabiziko hojalata ekoizleak ere, langile ingelesak eta guzti. Entrepresa mota berriak jarri ziren martxan ondoren; horra hor inprimagintza, elektrizitatea eta Beasaingo ikurra bilakatu den tren-makinariarena. Kanpoko langileak iritsiko dira gurera, Beasain berritu bat sortuz eta usadio zaharrean oinarritutako gizartea pixkanaka-pixkanaka gaindituz. Buru-hausterik garrantzitsuenak ez dira jada etorriko Igartzako Jaun-Andereengandik ala inguruko herriekiko lehiarengandik, baizik eta Beasain berri horrek dituen beharrengandik. Populazioa hasteak zerbitzuak handitzea eta toki gehiako betetzea eskatuko du. Aurrera begira ere lehendik ezagutzen ez ziren erronkak azaltzen dira. Adibidez, Beasain berri horrek irentsi ez zuen ondarea, Igartzako gunea, alegia, gordetzea, gure herri hau nondik eta nola garatu eta osatu den ulertu ahal izateko.
|
 |
